حاج قاسم سلیمانی؛ سردار دل‌ها و نماد جاودانگی مقاومت

حاج قاسم سلیمانی؛ سردار دل‌ها و نماد جاودانگی مقاومت

«حاج قاسم سلیمانی، فرمانده‌ای که نامش با مقاومت و ایستادگی گره خورده است، نه تنها در میدان‌های نبرد علیه دشمنان اسلام، بلکه در قلب میلیون‌ها انسان آزاده جایگاهی بی‌بدیل یافت.

زندگی او سرشار از مجاهدت، اخلاص و فداکاری بود و شهادتش، نقطه اوج مسیری شد که از آغاز با آرمان‌های انقلاب اسلامی آغاز کرده بود. امروز یاد و راه او همچنان الهام‌بخش ملت ایران و آزادگان جهان است.»

زندگی‌نامه شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی

سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی (۱۳۳۵–۱۳۹۸ش)، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و از برجسته‌ترین چهره‌های محور مقاومت، به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های نظامی و امنیتی ایران شناخته می‌شود.

سلیمانی در سال‌های جنگ ایران و عراق فرماندهی لشکر ۴۱ ثارالله کرمان را برعهده داشت و در عملیات‌های مهمی چون والفجر ۸، کربلای ۴ و کربلای ۵ نقش‌آفرینی کرد. تجربه‌های ارزشمند او در این دوران، پایه‌های فرماندهی آینده‌اش را شکل داد.

در سال ۱۳۷۹ش، با حکم فرمانده کل قوا، آیت‌الله خامنه‌ای، به فرماندهی نیروی قدس منصوب شد. از آن زمان، مأموریت‌های برون‌مرزی سپاه پاسداران تحت هدایت او گسترش یافت.

سلیمانی در عراق و سوریه با سازماندهی نیروهای مردمی، نقشی کلیدی در شکست داعش ایفا کرد و تهدید این گروه را از شهرهای مقدس سامرا، نجف و کربلا دور ساخت.

او در افغانستان مجاهدان را در نبرد با طالبان یاری کرد و پس از جنگ‌های داخلی، در بازسازی این کشور مشارکت داشت.

در لبنان و فلسطین نیز با حمایت از حزب‌الله و حماس، محور مقاومت را در برابر رژیم صهیونیستی تقویت کرد. در جنگ ۳۳ روزه لبنان و جنگ ۲۲ روزه غزه، حضور و پشتیبانی او نقشی تعیین‌کننده داشت.

سلیمانی علاوه بر مأموریت‌های نظامی، در حوزه‌های فرهنگی نیز فعال بود. او بنیانگذار ستاد بازسازی عتبات عالیات محسوب می‌شود و بر توسعه حرم‌های مطهر ائمه(ع) نظارت داشت. همچنین در تسهیل زیارت اربعین و تأمین امنیت زائران نقشی برجسته ایفا کرد. در سال ۱۳۹۸ش نیز با حکم تولیت وقت آستان قدس رضوی، به‌عنوان خادم حرم امام رضا(ع) منصوب شد.

ایمان، شهامت و تبحر نظامی، سلیمانی را به یکی از مهم‌ترین چهره‌های امنیتی ایران بدل کرد. زیرکی او در طراحی و اجرای تاکتیک‌های نظامی موجب شد دشمنان لقب «ژنرال بی‌سایه» را برایش به‌کار برند.

بامداد جمعه ۱۳ دی ۱۳۹۸ش، سردار سلیمانی در بغداد همراه با ابومهدی المهندس، معاون حشد الشعبی عراق، در حمله پهپادی آمریکا به شهادت رسید. این اقدام با دستور مستقیم رئیس‌جمهور وقت آمریکا انجام شد. در پاسخ، سپاه پاسداران پایگاه آمریکایی عین‌الاسد را هدف قرار داد و پارلمان عراق نیز طرح اخراج نیروهای آمریکایی را تصویب کرد.

پیکر شهید سلیمانی در شهرهای مختلف عراق و ایران تشییع شد و مراسمی با حضور گسترده مردم برگزار گردید. بنا بر گزارش‌ها، حدود ۲۵ میلیون نفر در این تشییع تاریخی شرکت کردند. او در ۱۸ دی ۱۳۹۸ در مزار شهدای کرمان آرام گرفت. پس از شهادت، به «سردار دل‌ها» شهرت یافت و یاد و نامش در قالب نمادهای فرهنگی، تبلیغاتی و حتی کتب درسی مدارس ایران ماندگار شد.

دوران کودکی شهید حاج قاسم سلیمانی

شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی در ۲۰ اسفند ۱۳۳۵ خورشیدی در روستای قنات‌ملک از توابع شهرستان رابُر استان کرمان و در خانواده‌ای ساده و کارگر چشم به جهان گشود.

او سومین فرزند حاج حسن و خانم فاطمه سلیمانی بود و در کنار یک خواهر و برادر بزرگ‌تر و یک برادر کوچک‌تر رشد یافت.

سلیمانی از همان کودکی با سختی‌های زندگی آشنا شد. پس از پایان دوره ابتدایی و در سن ۱۲ سالگی به شهر کرمان رفت و برای کمک به خانواده در حرفه بنایی مشغول به کار شد. با وجود شرایط دشوار، تحصیل را ادامه داد و موفق شد تا مقطع دیپلم درس بخواند.

این سال‌های پررنج و تلاش، شخصیت مقاوم و روحیه جهادی او را شکل داد؛ ویژگی‌هایی که بعدها در مسیر فرماندهی و مجاهدت‌هایش در عرصه‌های مختلف نظامی و فرهنگی به‌وضوح نمایان شد.

پیش از انقلاب اسلامی

حاج قاسم سلیمانی در ۱۸ سالگی به استخدام اداره آب کرمان درآمد و همزمان با کار، به‌تدریج در جریان‌های سیاسی و اجتماعی آن دوران حضور یافت.

او در سال‌های منتهی به انقلاب اسلامی، به‌عنوان یکی از چهره‌های فعال و اثرگذار در کرمان شناخته می‌شد و نقش مهمی در سازماندهی راهپیمایی‌ها و اعتصابات ایفا کرد.

دو سال پیش از پیروزی انقلاب، سلیمانی با حجت‌الاسلام رضا کامیاب از مشهد آشنا شد؛ روحانی‌ای که در ایام ماه رمضان برای تبلیغ به کرمان می‌آمد. این آشنایی، نقطه عطفی در زندگی او بود و زمینه پیوستنش به جریان انقلابیون را فراهم کرد. هرچند رفاقت این دو با ترور حجت‌الاسلام کامیاب در مرداد ۱۳۶۰ به پایان رسید، اما همین ارتباط کوتاه‌مدت سبب شد سلیمانی با آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، روحانی برجسته مشهد، آشنا شود؛ آشنایی‌ای که مسیر آینده او را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار داد.

دوران دفاع مقدس

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، حاج قاسم سلیمانی در سال ۱۳۵۹ خورشیدی به عضویت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد.

همزمان با آغاز جنگ تحمیلی، او چند گردان از نیروهای کرمان را آموزش داد و روانه جبهه‌ها کرد. مدتی نیز فرماندهی سپاه آذربایجان غربی را برعهده داشت.

به پیشنهاد سردار شهید حسن باقری، سلیمانی تیپی از نیروهای کرمان تشکیل داد که در زمستان ۱۳۶۱ به لشکر ۴۱ ثارالله ارتقا یافت. این لشکر متشکل از نیروهای استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان بود و به‌عنوان یکی از یگان‌های مؤثر سپاه در طول دفاع مقدس شناخته شد.

در آذر ۱۳۶۰، سلیمانی در عملیات طریق‌القدس در غرب سوسنگرد بر اثر انفجار خمپاره به‌شدت مجروح شد و دو انگشت دست راستش برای همیشه یادگار آن دوران باقی ماند. با وجود این جراحت، او در عملیات‌های بزرگ و سرنوشت‌ساز جنگ همچون والفجر ۸ (فتح فاو)، کربلای ۴، کربلای ۵ و تک شلمچه حضوری فعال داشت. عملیات کربلای ۵ به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نبردهای ایران در جنگ شناخته می‌شود که موقعیت سیاسی و نظامی ارتش بعث عراق را به‌شدت تضعیف کرد و شرایط را به سود ایران تغییر داد.

سلیمانی در همین سال‌ها ازدواج کرد.

دوران دفاع مقدس برای او نه‌تنها عرصه‌ای برای فرماندهی و رشادت، بلکه نقطه آغاز شکل‌گیری شخصیت نظامی و استراتژیکش بود؛ شخصیتی که بعدها در عرصه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی نقش‌آفرینی کرد.

فرماندهی سپاه قدس پس از دفاع مقدس

پس از پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ خورشیدی، حاج قاسم سلیمانی مدتی فرماندهی سپاه هفت صاحب‌الزمان را برعهده گرفت و سپس دوباره به فرماندهی لشکر ۴۱ ثارالله بازگشت. در این دوران، او با جدیت به مبارزه با باندهای قاچاق مواد مخدر در مرزهای ایران و افغانستان پرداخت؛ نبردی که برای بسیاری از همرزمانش پایان جنگ بود، اما برای سلیمانی آغاز مرحله‌ای تازه از مجاهدت‌ها محسوب می‌شد.

در سال ۱۳۷۶، با حکم فرمانده کل قوا حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، سلیمانی از کرمان به تهران فراخوانده شد و به فرماندهی نیروی قدس سپاه پاسداران منصوب گردید. پیش از او احمد وحیدی نخستین فرمانده این نیرو بود و پس از شهادت سلیمانی، اسماعیل قاآنی مسئولیت فرماندهی سپاه قدس را برعهده گرفت.

دوران فرماندهی سلیمانی بر نیروی قدس با تقویت محور مقاومت در منطقه همراه بود. او با حمایت از حزب‌الله لبنان و گروه‌های مبارز فلسطینی، نقشی تعیین‌کننده در نبردهای مهمی چون جنگ ۳۳ روزه لبنان و جنگ ۲۲ روزه غزه ایفا کرد. این اقدامات، توان محور مقاومت را در برابر رژیم صهیونیستی به‌طور چشمگیری افزایش داد.

شخصیت و سبک مدیریت سلیمانی فراتر از یک فرمانده نظامی بود؛ او تجلی عینی پاسدار طراز انقلاب اسلامی به شمار می‌رفت و توانست استراتژی جمهوری اسلامی در حمایت از گروه‌های مبارز علیه رژیم صهیونیستی را به‌طور عملی محقق سازد.

در چهارم بهمن ۱۳۸۹، با حکم رهبر معظم انقلاب اسلامی، سلیمانی به درجه سرلشکری ارتقا یافت. در همان زمان، آیت‌الله خامنه‌ای در تقدیری ویژه از او، لقب «شهید زنده» را به وی اعطا کردند؛ لقبی که نشان‌دهنده جایگاه برجسته و نقش بی‌بدیل او در عرصه‌های نظامی و سیاسی منطقه بود.

مبارزه با طالبان و القاعده در افغانستان

انتصاب حاج قاسم سلیمانی به فرماندهی نیروی قدس هم‌زمان با اوج‌گیری فعالیت طالبان در افغانستان صورت گرفت. او با مجاهدین افغانستان، به‌ویژه احمد شاه مسعود، همکاری نزدیک داشت و بنا بر روایت‌ها بارها در نبردهای مستقیم علیه طالبان و القاعده حضور یافت. فیلمی از حضور وی در دره پنجشیر و دیدارش با احمد شاه مسعود در بحبوحه نبرد مجاهدین با طالبان منتشر شده است.

به گفته نظامیان افغانستانی، حضور سلیمانی در این کشور بسیار موفقیت‌آمیز بود؛ چرا که شخصیت صمیمی و توانایی بالای او در جلب اعتماد طرف مقابل، زمینه‌ساز همکاری میان نیروها و حتی برقراری آتش‌بس در برخی مقاطع شد. این ویژگی‌ها، نقش او را در تقویت جبهه مقاومت افغانستان برجسته‌تر کرد.

مبارزه با رژیم صهیونیستی در لبنان و فلسطین

سردار سلیمانی در جریان جنگ ۳۳ روزه لبنان، در منطقه ضاحیه جنوبی بیروت و در اتاق فرماندهی مرکزی حزب‌الله حضور داشت و به‌طور مستقیم در هدایت عملیات‌ها نقش ایفا کرد. او رابطه‌ای عمیق با جنبش حماس داشت و حمایت‌های گسترده‌ای از مقاومت فلسطین به عمل آورد.

بر اساس گزارش‌ها، سلیمانی توانست حماس را به سلاح‌های پیشرفته مجهز کند و در طراحی و اجرای پروژه‌های عملیاتی، از جمله تونل‌های زیرزمینی مقابله با اسرائیل، با عماد مغنیه همکاری داشت. این اقدامات، توان مقاومت فلسطین را در برابر ارتش مجهز رژیم صهیونیستی به‌طور چشمگیری افزایش داد و جایگاه او را به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین حامیان محور مقاومت تثبیت کرد.

نابودی حکومت داعش و مبارزه با تروریسم تکفیری

پس از انتصاب به فرماندهی نیروی قدس، سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی مأموریتی تازه در مقابله با تهدیدات تروریستی در عراق و سوریه برعهده گرفت. با شکل‌گیری گروه‌های تکفیری همچون داعش و جبهة النصره، که با حمایت مالی و سیاسی برخی قدرت‌های غربی و منطقه‌ای فعالیت می‌کردند، او در خط مقدم نبرد با این جریان‌ها قرار گرفت.

در سال ۲۰۱۴ میلادی، با سقوط شهر موصل و تهدید جدی بغداد، سلیمانی به عراق رفت و با آیت‌الله سید علی سیستانی دیدار کرد. پس از این دیدار، فتوای تاریخی جهاد علیه داعش صادر شد و او با سازماندهی نیروهای مردمی، به‌ویژه حشد الشعبی، نقشی کلیدی در عقب‌راندن داعش ایفا کرد. حیدر العبادی، نخست‌وزیر وقت عراق، سلیمانی را یکی از اصلی‌ترین متحدان عراق در این نبرد معرفی کرد.

در سوریه نیز با تشکیل نیروهای «بسیج مردمی» (قوات دفاع وطنی) و هدایت مستقیم نیروی قدس، سلیمانی توانست مانع سقوط دمشق شود. طی شش سال مبارزه مستمر، او و نیروهایش بساط داعش و دیگر گروه‌های تروریستی را در عراق و سوریه برچیدند. افزون بر این، با سفر به مسکو و رایزنی با ولادیمیر پوتین، زمینه ورود روسیه به میدان نبرد سوریه را فراهم کرد و موازنه قدرت را به سود محور مقاومت تغییر داد.

یکی از اهداف اصلی دشمنان در سوریه، قطع ارتباط ایران با حزب‌الله لبنان بود. اما با شکست داعش و نقش‌آفرینی سلیمانی، حلقه‌ای مستحکم از مقاومت شکل گرفت که ایران، عراق، سوریه، لبنان و فلسطین را به هم پیوند داد. این اتحاد، برخلاف خواست آمریکا و اسرائیل، به واقعیت بدل شد و نیروهایی همچون پاسداران، فاطمیون، زینبیون و حیدریون در کنار هم جبهه‌ای واحد علیه تروریسم و اشغالگری تشکیل دادند.

مبارزه با گروه‌های تکفیری در سوریه

برای مقابله با داعش و دیگر گروه‌های تکفیری در سوریه، سلیمانی نیروهای دفاع ملی سوریه را سازماندهی کرد. از سال ۲۰۱۱ میلادی، نیروهای تحت فرمان او، معروف به «مدافعان حرم» ـ شامل لشکر فاطمیون و لشکر زینبیون ـ وارد میدان نبرد شدند. آزادسازی شهر بوکمال، بازپس‌گیری شهر تاریخی تدمر در جنوب شرقی حمص و آزادسازی القصیر از جمله دستاوردهای مهم او در جنگ سوریه به‌شمار می‌آید.

اعلام پایان داعش و افتخارات سردار سلیمانی

در ۳۰ آبان ۱۳۹۶، سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی در نامه‌ای خطاب به رهبر معظم انقلاب اسلامی، پایان سیطره داعش را اعلام کرد. او در این نامه با اشاره به آزادسازی شهر البوکمال در سوریه ـ آخرین پایگاه داعش در نزدیکی مرز عراق ـ نوشت:

«با اتمام عملیات آزادسازی ابوکمال و پایین کشیدن پرچم این گروه آمریکایی-صهیونیستی و برافراشتن پرچم سوریه، پایان سیطره این شجره خبیثه ملعونه را اعلام می‌کنم.»

این پیروزی بزرگ، نقطه عطفی در تاریخ مبارزه با تروریسم تکفیری بود و نقش بی‌بدیل سلیمانی در هدایت عملیات‌های منطقه‌ای را بیش از پیش آشکار ساخت.

دریافت نشان عالی ذوالفقار

حضور مؤثر سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی در میدان‌های نبرد علیه داعش و دفاع از حریم ملت ایران و حرم اهل‌بیت(ع)، که به شکست یکی از بزرگ‌ترین توطئه‌های صهیونیستی در منطقه انجامید، موجب شد تا در اسفند ۱۳۹۷ خورشیدی عالی‌ترین نشان نظامی جمهوری اسلامی ایران، «ذوالفقار»، از سوی فرمانده معظم کل قوا به وی اعطا شود.

نشان ذوالفقار بالاترین مدال نظامی کشور است که طبق آیین‌نامه تنها به فرماندهان عالی‌رتبه و رؤسای ستادهای نیروهای مسلح اهدا می‌شود؛ آن هم زمانی که تدابیر و مدیریت آنان در طرح‌ریزی و هدایت عملیات‌های رزمی نتایج راهبردی و تعیین‌کننده‌ای به همراه داشته باشد. سلیمانی نخستین فرمانده پس از پیروزی انقلاب اسلامی بود که مفتخر به دریافت این نشان شد.

رهبر معظم انقلاب در مراسم اعطای این نشان، با اشاره به جایگاه والای مجاهدت در راه خدا فرمودند:

«آنچه در برابر مجاهدت در راه خدا وجود دارد، بهشت و رضای الهی است.. ان‌شاءالله خدای متعال به ایشان اجر بدهد و زندگی ایشان را با سعادت و عاقبت ایشان را با شهادت قرار بدهد، البته نه حالا؛ هنوز سال‌ها جمهوری اسلامی با ایشان کار دارد.»

پیش از این افتخار بزرگ، حاج قاسم سه نشان فتح نیز از دستان رهبر انقلاب دریافت کرده بود. دریافت نشان ذوالفقار، نماد تقدیر از نقش بی‌بدیل او در مدیریت بحران‌های منطقه‌ای و تثبیت امنیت ملی ایران بود؛ جایگاهی که سلیمانی را به یکی از برجسته‌ترین فرماندهان تاریخ معاصر کشور بدل ساخت.

جایگاه و القاب بین‌المللی

هوش سرشار نظامی، توانایی در حل بحران‌های پیچیده منطقه‌ای و شهامت در مقابله با دشمنان، موجب شد تا رسانه‌های داخلی و خارجی القاب متعددی را برای توصیف شخصیت او به‌کار برند؛ از جمله «فرمانده بی‌سایه»، «ژنرال بین‌المللی»، «شبح فرمانده»، «کابوس اسرائیل»، «مالک اشتر زمان» و «ژنرال حاج قاسم». این عناوین نشان‌دهنده جایگاه برجسته و اثرگذاری بی‌مانند او در عرصه‌های نظامی و سیاسی منطقه بود.

ستاد بازسازی عتبات و پیاده‌روی اربعین

در دوران فرماندهی سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی بر نیروی قدس، ستاد بازسازی عتبات عالیات با حمایت مستقیم این نیرو شکل گرفت و مدیریت آن نیز با نظر و انتخاب شخص سلیمانی تعیین می‌شد. این ستاد مأموریت یافت تا در بازسازی و توسعه حرم‌های مطهر ائمه(ع) در عراق نقش‌آفرینی کند و طرح‌های عمرانی و فرهنگی متعددی را به ثمر رساند.

سلیمانی علاوه بر فعالیت‌های نظامی، در حوزه فرهنگی و اجتماعی نیز حضوری پررنگ داشت. یکی از مهم‌ترین اقدامات او، تأمین امنیت زائران پیاده‌روی اربعین بود. او با سازماندهی امکانات پشتیبانی و لجستیکی، شرایط رفاهی زائران را بهبود بخشید و با پیگیری‌های مستمر، موفق شد ویزای عراق برای زائران ایرانی اربعین حذف شود؛ اقدامی که مسیر حضور میلیون‌ها عاشق اهل‌بیت(ع) در این آیین عظیم را هموار ساخت.

این تلاش‌ها نشان می‌دهد که حاج قاسم سلیمانی تنها یک فرمانده نظامی نبود، بلکه در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی نیز نقشی بی‌بدیل ایفا کرد و با نگاه راهبردی خود، پیاده‌روی اربعین را به نمادی از وحدت و اقتدار امت اسلامی تبدیل ساخت.

مدارج نظامی و جایگاه بین‌المللی سردار سلیمانی

سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی در طول دوران خدمت خود، مدارج و افتخارات نظامی متعددی کسب کرد که نشان‌دهنده نقش بی‌بدیل او در عرصه‌های دفاعی و امنیتی ایران و منطقه بود.

در بهمن ۱۳۸۹، با حکم فرمانده کل قوا حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، به درجه سرلشکری ارتقا یافت. چند سال بعد، در ۱۹ اسفند ۱۳۹۷، عالی‌ترین نشان نظامی جمهوری اسلامی ایران، «ذوالفقار»، به پاس تدابیر راهبردی و نقش تعیین‌کننده او در هدایت عملیات‌های رزمی، از سوی رهبر انقلاب به وی اعطا شد. سلیمانی نخستین فرمانده پس از انقلاب اسلامی بود که مفتخر به دریافت این نشان گردید. پس از شهادت در دی‌ماه ۱۳۹۸، به درجه سپهبدی ارتقا یافت.

این افتخارات تنها بخشی از جایگاه برجسته او بود. در سال ۲۰۱۹ میلادی، نشریه آمریکایی «فارین پالیسی» در ویژه‌نامه سالانه خود، نام قاسم سلیمانی را در فهرست ده متفکر برتر حوزه دفاعی-امنیتی جهان قرار داد. یکی از فرماندهان ارتش آمریکا او را «استراتژیستی محاسبه‌گر و عملیاتی» توصیف کرد که توانسته روابط پایدار ایران در منطقه را تقویت کند و در متحد ساختن شیعیان و توانمندسازی آنان نقشی اساسی داشته باشد.

برخی تحلیلگران سیاسی نیز سلیمانی را مصداق «برترین ژنرال جهان» دانسته‌اند؛ تعبیری که بیانگر تأثیرگذاری فراملی و جایگاه استراتژیک او در معادلات امنیتی و سیاسی منطقه و جهان است.

صدور آرمان‌های انقلاب

سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی و نیروی قدس طی سال‌های گذشته نقشی تعیین‌کننده در تحقق و صدور آرمان‌های انقلاب اسلامی ایفا کردند. بسیاری از پیروزی‌های جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه، حاصل اقدامات راهبردی او و نیروی تحت فرمانش بود. همین امر موجب شد نیروی قدس به‌عنوان مهم‌ترین بازوی صدور انقلاب اسلامی در جهان اسلام شناخته شود.

سلیمانی با تثبیت دستاوردهای انقلاب در عرصه‌های مختلف، تحلیل‌های غربی مبنی بر ناکارآمدی نظام اسلامی را بی‌اثر کرد. در شرایطی که دشمنان انقلاب در پی فروپاشی و استحاله جمهوری اسلامی بودند، اقدامات او نه‌تنها مانع این هدف شد، بلکه نشان داد آرمان‌های انقلاب همچنان زنده و پویا هستند و با قدرت در ایران و سراسر جهان اسلام دنبال می‌شوند.

واقعیت آن است که نفوذ ایران در منطقه برخلاف رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، نه بر پایه پول و سلاح، بلکه بر اصول معنوی و فرهنگی انقلاب اسلامی استوار است. سلیمانی و نیروی قدس با بهره‌گیری از این نفوذ نرم، توانستند پیروزی‌های پی‌درپی ایران در تحولات منطقه را رقم بزنند و آرمان‌های انقلاب را به سطحی جهانی برسانند.

سردار در رسانه‌های غرب

نقش بی‌بدیل سلیمانی در مدیریت بحران‌های منطقه‌ای، جایگاه جمهوری اسلامی ایران را در سطح جهانی ارتقا داد و توجه رسانه‌ها و تحلیلگران غربی، عربی و صهیونیست را به خود جلب کرد.

_ نیویورک تایمز در سپتامبر ۲۰۱۳ او را «دشمنی که هم مورد تنفر و هم مورد تحسین است» توصیف کرد.

_جان مگوایر، افسر سابق سازمان سیا در عراق، او را «قوی‌ترین مأمور مخفی در خاورمیانه» خواند.

_نیوزویک در دسامبر ۲۰۱۴ تصویر او را بر روی جلد خود چاپ کرد و نوشت: «اول با آمریکا می‌جنگید، اکنون داعش را درهم می‌کوبد».

_فارین پالیسی در گزارش سالانه خود، سلیمانی را در فهرست ۱۰۰ متفکر برتر جهان در حوزه امنیتی-دفاعی قرار داد و از «اثر انگشت سلیمانی» در یمن، عراق و سوریه سخن گفت.

_وال‌استریت جورنال به نقل از دیوید پترائوس، او را «دشمنی توانمند و مدبر» معرفی کرد.

_اشپیگل آلمان او را «ژنرال نخبه‌ای که همه تصمیمات آمریکا را خنثی می‌کند» دانست و شخصیتش را جسور، کاریزماتیک و بی‌پروا توصیف کرد.

این بازتاب‌ها نشان می‌دهد که سلیمانی نه‌تنها در ایران، بلکه در سطح بین‌المللی به‌عنوان یکی از چهره‌های تأثیرگذار و تعیین‌کننده در تحولات منطقه شناخته می‌شد.

زندگی خانوادگی

حاج قاسم سلیمانی در جوانی ازدواج کرد و صاحب چهار فرزند شد: دو دختر به نام‌های «زینب» و «فاطمه» و دو پسر به نام‌های «حسین» و «محمدرضا». خانواده او همواره در کنار این فرمانده بزرگ، بخشی از زندگی ساده و مردمی‌اش را تشکیل می‌دادند.

شهادت سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی

سرانجام سردار شهید حاج قاسم سلیمانی، فرمانده خستگی‌ناپذیر جبهه مقاومت، در نخستین ساعات بامداد جمعه ۱۳ دی ۱۳۹۸ خورشیدی، در حمله تروریستی پهپادهای آمریکایی به خودروی حامل وی و ابومهدی المهندس، معاون حشد الشعبی عراق، در نزدیکی فرودگاه بغداد به شهادت رسید. وزارت دفاع آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد این اقدام به دستور مستقیم رئیس‌جمهوری وقت ایالات متحده انجام شده است.

رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی، او را «چهره بین‌المللی مقاومت» خواند و به مناسبت شهادتش سه روز عزای عمومی در ایران اعلام کرد. شهادت سلیمانی موجی از اعتراضات گسترده در ایران، عراق و دیگر کشورهای اسلامی به‌دنبال داشت و بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و مذهبی جهان، از جمله سید حسن نصرالله دبیرکل حزب‌الله لبنان، سید عبدالملک بدرالدین الحوثی رهبر انصارالله یمن و رؤسای جمهور سوریه، لبنان و ترکیه، این اقدام را محکوم کردند. همچنین اگنس کالامارد، گزارشگر ویژه سازمان ملل، ترور هدفمند او و ابومهدی المهندس را نقض قوانین بین‌المللی دانست.

پیامدهای شهادت

_ پارلمان عراق در جلسه‌ای اضطراری در ۱۵ دی ۱۳۹۸، طرح خروج نیروهای آمریکایی از این کشور را تصویب کرد.

_ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در پاسخ به این ترور، پایگاه نظامی آمریکا در عین‌الاسد عراق را هدف حمله موشکی قرار داد.

_ مراسم تشییع پیکر مطهر سلیمانی و همراهانش ابتدا در شهرهای بغداد، کربلا و نجف برگزار شد و سپس به ایران منتقل گردید. تشییع باشکوه او در اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان با حضور میلیونی مردم انجام شد و در نهایت در ۱۸ دی ۱۳۹۸ در زادگاهش کرمان به خاک سپرده شد.

تلاش‌های نافرجام برای ترور

سلیمانی پیش از شهادت نیز چندین بار هدف ترور قرار گرفته بود؛ نخستین بار در سال ۱۳۶۰ توسط یکی از اعضای سازمان مجاهدین خلق و بار دیگر در مهر ۱۳۹۸، زمانی که طرحی برای ترور او در کرمان توسط نیروهای امنیتی کشف و خنثی شد.

تجلیل رهبر انقلاب

رهبر معظم انقلاب اسلامی در تجلیل از جایگاه او فرمودند:

«در مقابل آنچه که او سرمنشأ آن شد و برای کشور و بلکه برای منطقه به وجود آورد، من تعظیم می‌کنم.»

تشییع و تدفین شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی

مراسم تشییع پیکر شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی به همراه ابومهدی المهندس و دیگر یارانشان در ۱۴ دی ۱۳۹۸ خورشیدی با حضور گسترده شخصیت‌های سیاسی، مذهبی و مردم عراق در شهرهای بغداد، کربلا و نجف برگزار شد. در کربلا، سید احمد الصافی تولیت حرم حضرت عباس(ع) و در نجف، آیت‌الله بشیر نجفی بر پیکر آنان نماز گزاردند.

پس از آن، پیکر شهید سلیمانی و همراهانش به ایران منتقل شد. مراسم تشییع در ۱۵ دی در اهواز و مشهد، و در ۱۶ دی در تهران و قم با حضور میلیونی مردم برگزار گردید. در تهران، رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر پیکر شهید سلیمانی و دیگر همراهانش نماز گزاردند. در همین مراسم، اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس، طی سخنانی از تلاش‌های سلیمانی برای آزادی فلسطین یاد کرد و او را «شهید القدس» نامید.

پایگاه خبری روسیا الیوم، این تشییع را پس از مراسم امام خمینی(ره)، بزرگ‌ترین تشییع تاریخ توصیف کرد. به گفته سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، حدود ۲۵ میلیون نفر در این مراسم حضور یافتند؛ حضوری که نشان‌دهنده جایگاه مردمی و بین‌المللی این فرمانده بزرگ بود.

در نهایت، پیکر شهید سلیمانی در ۱۷ دی در کرمان تشییع و در ۱۸ دی ۱۳۹۸ در مزار شهدای این شهر به خاک سپرده شد. کرمان، زادگاه او، به آرامگاه ابدی سردار دل‌ها بدل گشت. 

پیام رهبر انقلاب به مناسبت شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی

بسم الله الرحمن الرحیم

ملّت عزیز ایران!

سردار بزرگ و پرافتخار اسلام آسمانی شد. دیشب ارواح طیّبه‌ی شهیدان، روح مطهّر قاسم سلیمانی را در آغوش گرفتند. سال‌ها مجاهدت مخلصانه و شجاعانه در میدان‌های مبارزه با شیاطین و اشرار عالم و سال‌ها آرزوی شهادت در راه خدا، سرانجام سلیمانی عزیز را به این مقام والا رسانید و خون پاک او به دست شقی‌ترین آحاد بشر بر زمین ریخت. این شهادت بزرگ را به پیشگاه حضرت بقیّة‌الله ارواحنا فداه و به روح مطهّر خود او تبریک و به ملّت ایران تسلیت عرض می‌کنم. او نمونه‌ی برجسته‌ای از تربیت‌شدگان اسلام و مکتب امام خمینی بود، او همه‌ی عمر خود را به جهاد در راه خدا گذرانید. شهادت پاداش تلاش بی‌وقفه‌ی او در همه‌ی این سالیان بود، با رفتن او به حول و قوّه‌ی الهی کار او و راه او متوقّف و بسته نخواهد شد، ولی انتقام سختی در انتظار جنایتکارانی است که دست پلید خود را به خون او و دیگر شهدای حادثه‌ی دیشب آلودند. شهید سلیمانی چهره‌ی بین‌المللی مقاومت است و همه‌ی دلبستگان مقاومت خونخواه اویند. همه‌ی دوستان و نیز همه‌ی دشمنان بدانند خطّ جهاد مقاومت با انگیزه‌ی مضاعف ادامه خواهد یافت و پیروزی قطعی در انتظار مجاهدان این راه مبارک است. فقدان سردار فداکار و عزیز ما تلخ است، ولی ادامه‌ مبارزه و دست یافتن به پیروزی نهایی کام قاتلان و جنایتکاران را تلخ‌تر خواهد کرد.

ملّت ایران یاد و نام شهید عالی‌مقام سردار سپهبد قاسم سلیمانی و شهدای همراه او بویژه مجاهد بزرگ اسلام جناب آقای ابومهدی المهندس را بزرگ خواهد داشت و اینجانب سه روز عزای عمومی در کشور اعلام می‌کنم و به همسر گرامی و فرزندان عزیز و دیگر بستگان ایشان تبریک و تسلیت می‌گویم.

سیّدعلی خامنه‌ای

۱۳دی‌ماه ۱۳۹۸

وصیت‌نامه شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی

بر اساس وصیت‌نامه‌ای که در ۲۴ بهمن ۱۳۹۸ش در مراسم چهلمین روز قاسم سلیمانی در تهران توسط اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس قرائت شد، پیروی از سید علی خامنه‌‌ای و حمایت از ولی فقیه، توجه به فرزندان شهیدان و احترام به نیروهای مسلح ایران را مورد توجه قرار داده و در بخشی از وصیت‌نامه خود اهمیت جمهوری اسلامی را متذکر شده و آن را قرارگاه حسین بن علی و حرم توصیف کرده و هشدار داده است که اگر دشمن، این حرم را از بین برد، حرمی باقی نمی‌ماند، نه حرم ابراهیمی و نه حرم محمّدی(ص).

آخرین وصیت حاج قاسم سلیمانی به همسرش

شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی در آخرین وصیت خود خطاب به همسرش می نویسد: «همسرم من جای قبرم را در مزار شهدای کرمان مشخص کرده ام. محمود می‌داند. قبر من ساده باشد مثل دوستان شهیدم. بر آن کلمه سرباز قاسم سلیمانی بنویسید نه عبارت‌های عنوان دار»

برگزاری مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی

هر ساله در ایام سالگرد شهادت سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی، مراسم‌های بزرگداشت در شهرهای مختلف ایران برگزار می‌شود. شهر کرمان، زادگاه او، کانون اصلی این مراسم است و هزاران نفر از نقاط مختلف کشور و حتی برخی کشورهای دیگر برای ادای احترام به این فرمانده شهید در گلزار شهدای کرمان حضور می‌یابند. این مراسم‌ها علاوه بر جنبه مذهبی و فرهنگی، نمادی از وفاداری مردم به آرمان‌های مقاومت و یاد و خاطره سردار دل‌ها محسوب می‌شوند.

حمله تروریستی در گلزار شهدای کرمان

در ۱۳ دی ۱۴۰۲، همزمان با سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی، حمله‌ای تروریستی در مسیر منتهی به گلزار شهدای کرمان رخ داد. این حادثه تلخ ۳۶۸ کشته و زخمی برجای گذاشت که در میان قربانیان، ۹۴ نفر جان باختند؛ از جمله ۵۶ زن و ۱۳ تن از اتباع افغانستان. گروه تروریستی داعش مسئولیت این حمله را برعهده گرفت.

در واکنش به این اقدام، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ۲۶ دی ۱۴۰۲ مقرهای وابسته به داعش را در مناطق مختلف سوریه هدف حمله موشکی قرار داد. این اقدام پاسخی قاطع به جنایت تروریست‌ها بود و نشان داد که جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات امنیتی و اقدامات ضدانسانی، با قدرت و جدیت ایستادگی می‌کند.

نام و یاد سردار سپهبد حاج قاسم سلیمانی، فرمانده بین‌المللی مقاومت، همچنان در قلب ملت ایران و آزادگان جهان زنده است. مراسم‌های سالگرد او نمادی از استمرار راه انقلاب و ایستادگی در برابر تروریسم و ظلم است. سردار دل‌ها رفت، اما راه و آرمان‌هایش الهام‌بخش میلیون‌ها انسان آزاده باقی مانده و یادش تا همیشه جاودانه خواهد بود..