آثار معنوی روزه
تقویت روح ایمان
علاوه بر تقرب به خدا، تثبیت اخلاص و مهار شهوات، روزه انسان را به نظم و قناعت و صبر و سایر فضائل عادت میدهد. روزه سبب تقویت روح ایمان در انسان میشود.
قرآن كريم در این خصوص ميفرمايد:
«يا اَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَي الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَّلَكُمْ تَتَّقٌون» بقره/۱۳۸؛
اي کسانی كه ايمان آوردهايد، روزه بر شما نوشته شد، همانگونه كه بر كساني كه قبل از شما بودند، نوشته شده، تا پرهيزگار شويد.
انسانی که تنها به خاطر خدا و در راه او روزه میگیرد، بهترین و بالاترین نتیجه را خواهد گرفت؛ چرا که به وسیله تربیت نفس و ایستادگی در مقابل تمایلات جسمانی و تسلط بر نفس سرکش اماره، آنچنان ارادهای پیدا میکند که چه بسا هیچ دستور اخلاقی و تربیتی دیگری نمیتواند این اثر را داشته باشد.
آثار اجتماعی روزه
همدردی با نیازمندان
یکی از فلسفههای روزه بعد اجتماعی آن است، پیامبر اسلام (ص) فرمود: «وَ هُوَ شَهْرُ الْمُوَاسَاة ؛(۱) ماه رمضان، ماه همدردی است.»
روزه ماه رمضان، از تعالیم شگفت اسلام است که با آداب و شرایط خاص خود علاوه بر فواید بسیار جسمی و روحی که دارد، فرد مسلمان را در معرض یک تجربه واقعی از گرسنگی و محرومیت قرار میدهد و بدین وسیله حس همدلی و همدردی با نیازمندان را در او زنده نگه میدارد.
از فایدههای روزه، باخبر شدن اغنیا از حال فقرا است. هشام بن حکم میگوید: از امام صادق (ع) از چرایی وجوب روزه پرسیدم، ایشان در پاسخ فرمودند:
علت وجوب روزه این است که ثروتمند و مستمند با هم یکسان شوند؛ زیرا شخص متمکن و پولدار، هرگز احساس گرسنگی را درک نکرده تا بر شخص فقیر و بیچاره رحم کند.
برای آن که هر وقت هر چه خواسته، در اختیار او بوده است و رنج و سختی نکشیده؛ پس خدای تعالی خواست به وسیله روزه بین بندگانش تساوی برقرار فرماید و به ثروتمند طعم و مزه گرسنگی را بچشاند و این درد را برای او واضح و ملموس کند؛ تا شاید دلش برای بیچارگان نرم شود و بر گرسنگان ترحم کند.
«سَأَلَ هِشَامُ بْنُ الْحَكَمِ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عن عِلَّةِ الصِّيَامِ قَالَ الْعِلَّةُ فِی الصِّيَامِ لِيَسْتَوِيَ بِهِ الْفَقِيرُ وَ الْغَنِيُّ وَ ذَلِكَ لِأَنَّ الْغَنِيَّ لَمْ يَكُنْ لِيَجِدَ مَسَّ الْجُوعِ فَيَرْحَمَ الْفَقِيرَ لِأَنَّ الْغَنِيَّ كُلَّمَا أَرَادَ شَيْئاً قَدَرَ عَلَيْهِ فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ يُسَوِّيَ بَيْنَ خَلْقِهِ وَ أَنْ يُذِيقَ الْغَنِيَّ مَسَّ الْجُوعِ وَ الْأَلَمِ لِيَرِقَّ عَلَى الضَّعِيفِ وَ يَرْحَمَ الْجَائِعَ».(۲)
(۱) وسائلالشیعة، ج۱۰، ص۳۰۷.
(۲) من لا یحضرهالفقیه، ج۲، ص۴۳، ح ۱.
ثبت دیدگاه